Co prawda praca w laboratorium, wykonywanie eksperymentów, odkrywanie nowych zjawisk przynosi wiele satysfakcji i przyjemności należy jednak podczas tych czynności zwrócić szczególną uwagę na podstawowe zasady bezpieczeństwa i higieny pracy. Chociaż doświadczonym pracownikom laboratoriów poniżej przedstawione zasady wydawać się mogą naturalne i podczas wykonywania codziennych czynności nie muszą już poświęcać uwagi i skupienia na prawidłowe zachowanie i przeprowadzanie podstawowych procedur to początkujący młodzi naukowcy muszą je poznać i się ich nauczyć podobnie jak robili to kiedyś ich doświadczeni koledzy, opiekuni czy przełożeni. Najczęściej nieszczęśliwe wypadki w laboratoriach zdarzają się z powodu lekceważenia podstawowych przepisów BHP lub też z nieprzestrzegania czystości i porządku. Należy zatem bezwzględnie podporządkować się wszelkim wytycznym obowiązującym w danym laboratorium czy zaleceniom osoby prowadzącej eksperyment czy kierującej danym laboratorium w zakresie sposobu wykonywania doświadczeń czy sporządzania dokumentacji. Każdy najmniejszy wypadek, np. poparzenie, skaleczenie, objawy złego samopoczucia należy zgłosić osobie nadzorującej, która udzieli pomocy lub ewentualnie skieruje do odpowiedniego ambulatorium.

Jeżeli dostosujemy się do poniższych wytycznych i zaleceń praca w laboratorium będzie bezpieczna, a my będziemy mogli czerpać pełnię przyjemności z przeprowadzanych eksperymentów i cieszyć się nowymi odkryciami:

1. Laboratorium jest miejscem pracy, a wiec należy zachowywać się w nim w sposób poważny i odpowiedzialny.
2. W laboratorium należy przebywać w odzieży ochronnej, a w razie potrzeby używać rękawiczek jednorazowego użytku.
3. Podczas przeprowadzania doświadczenia należy zawsze zdawać sobie sprawę z rodzaju wykonywanej pracy ponieważ umożliwia to przewidzenie ewentualnych zagrożeń.
4. W laboratorium bezwzględnie nie należy jeść, pić, kłaść jedzenia na stole laboratoryjnym ani palić papierosów.
5. Przeznaczony do badań materiał biologiczny należy zawsze traktować jako potencjalnie zakaźny.
6. Nie wolno zapalać ognia podczas pracy z substancjami łatwopalnymi takimi jak: benzen, aceton, eter, eter naftowy itp. W przypadku rozlania się łatwopalnych cieczy należy je bezzwłocznie starannie zetrzeć, a ścierkę dokładnie opłukać nad zlewem pod bieżącą wodą. Należy pamiętać, że pożaru powstałego na skutek zapalanie się rozpuszczalników organicznych nie gasi się wodą a kocem azbestowym lub specjalną gaśnicą!
7. Wszystkie czynności przeprowadzane ze stężonymi kwasami, amoniakiem, bromem należy przeprowadzać pod sprawnie działającym wyciągiem
8. Nigdy nie należy wlewać wody do stężonego kwasu siarkowego ponieważ powstała mieszanina silnie się rozgrzewa i może gwałtownie wytryskiwać grożąc poważnymi oparzeniami!
9. Nie należy pipetować ustami stężonych kwasów, zasad, bromu i roztworów cyjanków! Powinno się w tym celu posługiwać pipetami zaopatrzonymi w gruszki gumowe, pompki pipetowe lub pipetorami. Pipety używane do pobierania stężonych kwasów lub zasad należy przepłukać natychmiast wodą. Kroplę stężonego ługu lub kwasu, która przypadkiem upadnie, np. na blat stołu laboratoryjnego należy niezwłocznie starannie zetrzeć.
10. W przypadku oparzenia skóry kwasem lub zasadą miejsce oparzone należy dokładnie opłukać pod bieżącą zimną wodą, a następnie przemyć 2-3% roztworem wodorowęglanu sodu w przypadku poparzenia kwasem lub 1-2% roztworem kwasu octowego bądź cytrynowego w przypadku poparzenia zasadą. Poparzone miejsce należy przykryć luźno zwiniętą gazą higroskopijną. Jeżeli dojdzie do oparzenia oczu jakąkolwiek substancję organiczną lub nieorganiczną należy obficie przepłukać wodą wprowadzając strumień wody pod powieki przy zewnętrznych kącikach oczu. Niezwłocznie udać się do lekarza. Poparzenia oczu silnymi kwasami (zwłaszcza kwasem fluorowodorowym) i zasadami są bardzo niebezpieczne i w ciągu kilku minut mogą doprowadzić do poważnego uszkodzenia wzroku lub nawet ślepoty.
11. W przypadku dostania się kwasu lub zasady do jamy ustnej należy niezwłocznie przepłukać dużą ilością wody, a następnie przemyć 2-3% roztworem wodorowęglanu sodu w przypadku poparzenia kwasem lub 1-2% roztworem kwasu octowego bądź cytrynowego w przypadku poparzenia zasadą. W przypadku połknięcia kwasu lub zasady należy wypić dużą ilość mleka lub wody z surowym białkiem jaja czy oliwy i udać się do lekarza.
12. W przypadku poparzenia termicznego skóry z objawami I stopnia (zaczerwienienie, obrzęk ból) należy przemyć jej powierzchnię etanolem lub roztworem pioktaniny (fioletu goryczki) lub 10% roztworem nadmanganianu (VII) potasu. W przypadku poważniejszego oparzenia, np. z pęcherzami należy przemyć otoczenie rany etanolem i przykryć gazą higroskopijną, a następnie udać się do lekarza.
13. Nie należy przechowywać roztworów alkalicznych w zetknięciu ze szlifem. Przygotowując aparaturę zaopatrzoną w szlify należy stosować smar na powierzchni złącza.
14. Nie można stosować tej samej pipety lub końcówki pipety automatycznej do pobierania różnych roztworów. Nie należy wlewać raz pobranego roztworu ponownie do butelki.
15. Korzystając z odczynników należy pamiętać, iż otwierając butelkę trzeba odłożyć korek w taki sposób, aby nie zabrudzić ani stołu, ani korka. Po użyciu odczynnika należy zakręcić butelkę i odłożyć we właściwe miejsce.
16. Nie należy wprowadzać pipet do butelek z odczynnikami wzorcowymi i ulegającymi łatwemu rozkładowi. Nie wolno wlewać z powrotem do butelki roztworu z niej pobranego.
17. Rozcieńczając roztworu należy posługiwać się przyrządami miarowymi jak pipety czy kolby miarowe.
18. Uruchomianie aparatury oraz jej wyłączanie należy przeprowadzać pod nadzorem osoby przeszkolonej do jej użytkowania.
19. Przed przystąpieniem do ważenia należy zapoznać się z typem wagi i jej obsługą. Należy posługiwać się czystymi i suchymi przyrządami do ważenia. Przed ważeniem należy oznaczyć wartość zerową, a po zakończeniu ważenia wyzerować wagą. Jeżeli pozostały ewentualne zanieczyszczenia należy usunąć je przy pomocy pędzelka.
20. Przystępując do sączenia poprzez sączek z bibuły należy zwrócić uwagę aby krawędzie sączka znajdowały się około 5 mm poniżej brzegu lejka. W przypadku sączenia substancji zawierającej małą ilość osadu zaleca sie użycie sączków pofałdowanych.
21. Przystępując do wirowania należy pamiętać o następujących szczegółach:
    • a. Wirujemy probówki szczelnie zamknięte. Jeżeli probówka nie posiada korka wówczas poziom cieczy powinien kończyć się o około 1 cm poniżej brzegu.
    • b. Jeżeli wszystkie gniazda rotora nie zostaną wypełniona wówczas probówki należy rozłożyć równomiernie zwracając uwagę na to, aby poziomy cieczy w probówkach ułożonych przeciwlegle również były podobne.
    • c. Jeżeli wszystkie gniazda rotora nie zostaną wypełniona wówczas probówki należy rozłożyć równomiernie zwracając uwagę na to, aby poziomy cieczy w probówkach ułożonych przeciwlegle również były podobne.
    • d. Jeżeli rotor wirówki posiada przykrywkę należy każdorazowo sprawdzić czy jest dobrze nałożone/dokręcone
    • e. Wirówkę po pracy należy pozostawić w idealnej czystość

1. Należy posługiwać się wyłącznie dokładnie umytym sprzętem szklanym:
   • a. Bezpośrednio po użyciu należy spłukać naczynie bieżącą wodą
   • b. Naczynia należy myć ciepłym roztworem detergentu używając w tym celu odpowiedniej i czystej szczotki
   • c. Umyte naczynia należy bardzo starannie spłukać bieżącą wodą, aż do zupełnego usunięcia detergentu, a następnie trzykrotnie przepłukać wodą destylowaną.
2. Umyte naczynia szklane można suszyć w suszarce w temperaturze 120°C za wyjątkiem naczyń kalibrowanych i grubościennych probówek wirówkowych, które można suszyć do temperatury 55°C.
3. Odpady zawsze należy wrzucać do odpowiednio oznakowanych pojemników, a próbki i materiały zużywalne mające styczność z materiałem biologicznym do pojemników na odpady medyczne.
4. Zaleca się prowadzenie dziennika pracy, tak aby usystematyzować wykonywane doświadczenia i w każdej chwili mieć szybki i wygodny podgląd do uzyskanych wyników.
5. Po zakończeniu prac należy uporządkować miejsce pracy