W celu zapewniania bezpieczeństwa podczas pracy z substancjami chemicznymi zostały opracowane odpowiednie wzory znaków ostrzegawczych (piktogramów), które określają ich znaczenie. Zgodnie z prawem i obowiązującymi przepisami symbole takie należy umieszczać na opakowaniach z substancjami i preparatami niebezpiecznymi. Rolą piktogramów jest informowanie z jakimi niebezpieczeństwami możemy się spotkać podczas pracy z daną substancją chemiczną.
Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) opracowała i ujednoliciła kryteria oznakowania i klasyfikacji substancji i mieszanin, a system ten nosi nazwę GHS (ang. Globally Harmonized System) Obecnie obowiązujące oznakowanie substancji i mieszanin chemicznych definiuje rozporządzenie CLP (ang. classification, labelling and packaging) z 16 grudnia 2008 roku, które weszło w życie 20 stycznia 2009 roku.
Piktogramy zalecane przez GHS mają kształt kwadratu z czerwoną ramką ustawionego na wierzchołku. Wewnątrz obramowania umieszczony jest czarny symbol na białym tle.
Piktogramy dla zagrożeń fizykochemicznych:
| Piktogram | Numer i nazwa symbolu | Opis sybmolu | |
|---|---|---|---|
![]() |
GHS02 płomień |
Sekcja 2.2 Gazy łatwopalne, kategoria zagrożenia 1 Sekcja 2.3 Aerozole łatwopalne, kategorie zagrożeń 1, 2 Sekcja 2.6 Substancje ciekłe łatwopalne, kategorie zagrożeń 1, 2, 3 Sekcja 2.7 Substancje stałe łatwopalne, kategorie zagrożeń 1, 2 Sekcja 2.8 Substancje i mieszaniny samoreaktywne, typy B, C, D, E, F Sekcja 2.9 Substancje ciekłe piroforyczne, kategoria zagrożenia 1 Sekcja 2.10 Substancje stałe piroforyczne, kategoria zagrożenia 1 Sekcja 2.11 Substancje i mieszaniny samonagrzewające się, kategorie zagrożeń 1, 2 Sekcja 2.12 Substancje i mieszaniny, które w kontakcie z wodą wydzielają gazy łatwopalne, kategorie zagrożeń 1, 2, 3 Sekcja 2.15 Nadtlenki organiczne, typy B, C, D, E, F |
|
![]() |
GHS03 płomień nad okręgiem |
Sekcja 2.4 Gazy utleniające, kategoria zagrożenia 1 Sekcja 2.13 Substancje ciekłe utleniające, kategorie zagrożeń 1, 2, 3 Sekcja 2.14 Substancje stałe utleniające, kategorie zagrożeń 1, 2, 3 |
|
![]() |
GHS05 działanie żrące |
Sekcja 2.16 Substancje korodujące metale, kategoria zagrożenia 1 |
|
![]() |
GHS06 czaszka i skrzyżowane piszczele |
Sekcja 3.1 Toksyczność ostra (droga pokarmowa, po naniesieniu na skórę, po narażeniu inhalacyjnym), kategorie zagrożeń 1, 2, 3 |
|
![]() |
GHS05 działanie żrące |
Sekcja 3.2 Działanie żrące na skórę, kategorie zagrożeń 1A, 1B, 1C Sekcja 3.3 Poważne uszkodzenie oczu, kategoria zagrożenia 1 |
|
![]() |
GHS07 wykrzyknik |
Sekcja 3.1 Toksyczność ostra (droga pokarmowa, po naniesieniu na skórę, po narażeniu inhalacyjnym), kategoria zagrożenia 4 Sekcja 3.2 Działanie drażniące na skórę, kategoria zagrożenia 2 Sekcja 3.3 Działanie drażniące na oczy, kategoria zagrożenia 2 Sekcja 3.4 Działanie uczulające na skórę, kategoria zagrożenia 1 Sekcja 3.8 Działanie toksyczne na narządy docelowe – jednorazowe narażenie, kategoria zagrożenia 3 Działanie drażniące na drogi oddechowe Skutek narkotyczny |
|
![]() |
GHS08 zagrożenie dla zdrowia |
Sekcja 3.4 uczulające na drogi oddechowe, kategoria zagrożenia 1 Sekcja 3.5 Działanie mutagenne na komórki rozrodcze, kategorie zagrożeń 1A, 1B, 2 Sekcja 3.6 Rakotwórczość, kategorie zagrożeń 1A, 1B, 2 Sekcja 3.7 Działanie szkodliwe na rozrodczość, kategorie zagrożeń 1A, 1B, 2 Sekcja 3.8 Działanie toksyczne na narządy docelowe – jednorazowe narażenie, kategorie zagrożeń 1, 2 Sekcja 3.9 Działanie toksyczne na narządy docelowe – powtarzane narażenie, kategorie zagrożeń 1, 2 Sekcja 3.10 Zagrożenie spowodowane aspiracją, kategoria zagrożenia 1 |
|
![]() |
GHS09 środowisko |
Sekcja 4.1 Stwarzające zagrożenie dla środowiska wodnego Zagrożenie ostre, kategoria 1 Zagrożenie przewlekłe, kategorie 1, 2 |
Innym obowiązującym oznaczeniem są piktogramy ostrzegawcze dotyczące drogowego transportu towaru i ładunków niebezpiecznych ADR. ADR (fr. L' Accord européen relatif au transport international des marchandises Dangereuses par Route) jest konwencją sporządzoną 30 września 1957 roku w Genewie, która w Polsce została ratyfikowana w 1975 roku
Piktogramy ADR mają kształt kwadratu ustawionego na wierzchołku. Wewnątrz piktogramu umieszczone jest obramowanie, które powinno być takiego samego koloru jak umieszczony wewnątrz niego symbol.
| Piktogram |
Opis symbolu |
![]() |
Klasa 3 - zagrożenie pożarem (materiał ciekły zapalny) |
![]() |
Klasa 4.1 - zagrożenie pożarem (materiał stały zapalny) |
![]() |
Klasa 4.2 - materiał skłonny do samozapłonu |
![]() |
Klasa 5.1 - materiał utleniając |
![]() |
Klasa 6.1 - materiał trujący |
![]() |
Klasa 8 - materiał żrący |
![]() |
Klasa 9 - różne materiały i przedmioty niebezpieczne (zagrożenie inne niż zagrożenie objęte przez pozostałe klasy) |













